Menu

تعريف و هدف :

این دوره برای تربیت کارشناسان ارشد آمار مورد نیاز ادارات و سازمان‌ها و تربیت آن‌ها برای ادامه تحصیل در سطوح دکتری جهت انتقال علم آمار، و به‌کارگیری آن‌ها در سطوح بالاتر می‌باشد.

 

شایان ذکر است که این گرایش‌ها، هیچ تفاوتی با رشته‌ی آمار ریاضی مصوب وزارت علوم، که هم اکنون در گروه آمار دانشکده‌ی ریاضی و علوم کامپیوتر دانشگاه صنعتی امیرکبیر برقرار می‌باشد، ندارد. صرفا دروس اختیاری، سمینار و پروژه تحقیق (بجای پایان نامه) به صورت جهت‌دار در زمینه‌ی استنباط آماری، احتمال و فرایندهای تصافی (یعنی گرایش آمار ریاضی)، آمار رسمی یا داده کاوی اخذ می‌شوند.

 

با این وجود دروس اجباری تا حد امکان به صورت کاربردی ارایه می‌شود و نتایج ریاضی بدست آمده با کمک نرم افزارهای آماری شبیه سازی خواهد شد. تا ضمن درک بهتر از مسایل طرح شده به نرم افزارهای آماری، که جزء لاینفک آمار می‌باشند، تسلط لازم پیدا کنند.

 

آمار رسمی

آمار واژه‌ای است که معنای دوگانه ولی مرتبط به هم دارد. در معنای اول، آمار به اطلاعات عددی یعنی اعداد و ارقامی که به منظور خاصی تهیه و به شکل‌های مختلفی (نمودار، جدول و...) نمایش داده می‌شوند، اطلاق می‌شود. در معنای دوم، واژه‌ی آمار عنوانی برای یک شاخه‌ی علمی است؛ مجموعه فنون گرداوری داده‌ها، طبقه بندی و تلخیص آن‌ها و سرانجام نتیجه‌گیری از داده‌ها. ارتباط این دو در این واقعیت نهفته است که اگر اعداد و ارقام پیش گفته با روش‌های علمی به دست آمده باشند باید با کمک علم آمار باشد. به عبارت دیگر، استفاده از علم آمار شرط لازم برای تهیه‌ی آمارهای قابل استناد است. واژه‌ی آمار در عبارت آمارهای رسمی به معنای اول آن است ولی واژه‌ی رسمی، آن‌را به اطلاعات عددی خاصی محدود می‌کند. آمارهای رسمی به اطلاعات عددی گفته می‌شوند که توسط دولت یا مراجع صلاحیت دار که در قوانین و مقررات مشخص هستند، تولید و منتشر می‌شوند و اطلاعاتی را در مورد وضعیت عمومی کشور برای امور مدیریتی (برنامه ریزی، سیاست گذاری، و تصمیم گیری) به دست می‌دهند.

 

در تعریف واژه‌ی آمار به دو معنای آن و ارتباط آن‌ها با یکدیگر اشاره شد. این ارتباط در نقشی نهفته بود که علم آمار در تولید آمارها ایفا می‌کرد زیرا بخشی از مطالعات کاربردی این علم به حل مسائل واقعی و اجرایی در گرداوری داده‌ها و تولید آمارها اختصاص دارد. معمولاً هدف این مطالعات ابداع روش‌هایی است که آمارهایی با کیفیت بالا و با کم‌ترین هزینه را به دست دهند. بنابراین باید در نظام آماری، تولید آمارها به متخصصان و آمارشناسان واگذار شود تا استفاده از روش‌های علمی در تولید آمار نمود پیدا کند. در این خصوص نیاز به تاسیس رشته‌ای با نام آمار رسمی احساس می‌شود. تولید آمارهای رسمی نتیجه‌ی فعالیت‌های مختلفی است: وضع قوانین و مقررات، تهیه‌ی تعاریف و استانداردها، تعیین نیازها و اولویت‌ها، به کار گیری روش‌های علمی، طراحی ابعاد اجرایی، استخراج و تحلیل داده‌ها و سرانجام انتشار و اطلاع رسانی اطلاعات آماری. مطالعه این فرایند آن چیزی است که در رشته آمار رسمی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

برای اطلاعات بیشتر به سایت‌های زیر مراجعه کنید.

http://www.srtc.ac.ir/~navvabpour

http://www.southampton.ac.uk/socsci/socstats/moffstat

داده کاوی

در قرن حاضر اطلاعات جمع آوری شده با رشد حیرت آوری مواجه شده به گونه‌ای که روش‌های مرسوم تحلیل داده‌ها امکان پذیر نیست و داده‌ها نیاز به حفاری برای استخراج اطلاعات از آن‌ها دارند. استخراج دانش از مجموعه‌ای بزرگ از داده‌ها، داده کاوی گویند. فرایندی است که با استفاده از تکنیک‌های هوشمند، دانش را از مجموعه‌ای از داده‌ها استخراج می‌کند.

 

داده‌کاوی پایگاه‌ها و مجموعه‌های حجیم داده‌ها، در پی کشف و استخراج دانش مورد تحلیل و کند و کاوهای ماشینی (و نیمه ماشینی) قرار می‌دهد. این گونه مطالعات و کاوش‌ها را به واقع می‌توان همان امتداد و استمرار دانش کهن و همه جا گیر آمار دانست. تفاوت عمده در مقیاس، وسعت و گوناگونی زمینه‌ها و کاربردها، و نیز ابعاد و اندازه‌های داده‌های امروز است که شیوه‌های ماشینی مربوط به یادگیری، مدل‌سازی، و تعلّم را طلب می‌نماید.

 اصطلاح داده‌کاوی، همان طور که از ترجمه آن مشخص می‌شود، به مفهوم استخراج اطلاعات نهان و یا الگوها و روابط مشخص در حجم زیادی از داده‌ها به یک یا چند بانک اطلاعاتی بزرگ است. داده کاوی به بهره گیری از ابزارهای تجزیه و تحلیل داده‌ها به منظور کشف الگوها و روابط معتبری که تا کنون ناشناخته بوده‌اند اطلاق می‌شود. این ابزارها ممکن است مدل‌های آماری الگوریتم‌های ریاضی و روش‌های یاد گیرنده باشند. به بیان دیگر دو روش براي داده‌كاوي وجود دارد يكي الگو یابی و ديگري مدل‌سازی. هدف گرایش داده کاوی آموزش کلاسیک روش‌های داده کاوی است.    

توضیحات تکمیلی گرایش‌های آمار رسمی و داده کاوی

برای اطلاعات بیشتر به سایت‌های زیر مراجعه کنید.

http://fa.wikipedia.org/wiki

http://www.creem.st-and.ac.uk/datamining

 

  
قابليتها ، نقش و توانائيهاي دانش آموختگان رشته :
 

 

این رشته در صدد است، کارشناسان ارشدی تربیت کند که در مراکز تولید آمار، نقش موثری داشته و در جهت بهبود کیفیت داده‌های آماری و تحلیل آن‌ها از دانش خود بهره گیرند.

با توجه به کاربرد این رشته در گردآوری، پردازش، استنباط، مدل‌سازی و تجزیه و تحلیل انواع سیستم‌های تولید اطلاعات و همچنین کاربرد در مسایل صنعتی، کشاورزی، پزشکی، اجتماعی اهمیت این رشته به خوبی مشخص می‌شود. مراکزی نظیر سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور (استانداری‌ها)، مرکز آمار ایران، بانک‌ها، شرکت‌های صنعتی و بازرگانی و سایر مراکز دولتی و خصوصی از عمده مراکز جذب دانش‌آموخت‌گان این دوره می‌باشند.

 ضرورت واهميت

با وجود کاربردهای آمار رسمی و داده کاوی در مراکز مختلف تاکنون هیچ دانشگاهی در کشور موفق به راه اندازی این دوره‌ها نشده‌اند. از سوی دیگر کارکنان بسیاری از این مراکز علاقه‌مند به تحصیل سیستماتیک در زمینه آمار رسمی یا داده کاوی هستند.

 

 

طول دوره و شکل نظام:

برنامه درسي اين دوره براي 4 نيمسال تحصيلي طرح­ريزي شده است و طول دوره 2سال مي­باشد. طول هرترم 16 هفته آموزشي است. حجم هر واحد درسي متناسب با 16 ساعت مي­باشد.

 

 تعداد واحدهاي  درسي:

تعداد واحدهاي درسي اين دوره، علاوه بر دروس جبراني، 32 واحد به صورت زير است:

      - دروس گروه 1 (اصلي- اجباري):            [16واحد]

     - دروس گروه 2 (تخصصي- اختياري) :   [ حداكثر 16 واحد ]

    - روش تحقيق و سمينار             2 واحد   

       جمع كل واحدها               32  واحد

تبصره: دروس جبراني توسط گروه آموزشي مربوطه تعيين مي­شود و حداكثر 12 واحد مي­باشد. ( به ازاي هر 6 واحد درس جبراني ، يك نيمسال به طول مدت دوره اضافه مي­شود. )

 

دروس گروه1(اصلی-اجباری)

 

رديف

عنوان

تعداد واحد

1

 استنباط آماري 1

4

2

  آناليز رياضي 2

4

3

استنباط آماري 1

4

4

احتمال1 (نظریه   احتمال 1)

4

 

 

 

 

 

 

دروس گروه 2 (تخصصی-اختیاری)

 

رديف

عنوان

تعداد واحد

گرايش

1

داده‌كاوي

3

داده‌كاوي، آمار ریاضی، آمار رسمي

2

پروژه تحقیق

3

آمار ریاضی، آمار رسمي، داده‌كاوي

3

مقدمه‌ای بر آمار رسمی

3

آمار رسمي

4

خوشه بندي و تصويرسازي

3

داده‌كاوي، آمار رسمي، آمار ریاضی

5

فنون آماري

4

داده‌كاوي، آمار ریاضی

6

مدل‌هاي خطي 1

4

آمار ریاضی، آمار رسمي، داده‌كاوي

7

فرآيندهاي تصادفي 2

4

آمار ریاضی

8

سريهاي زماني 2

4

آمار ریاضی

9

آناليز چند متغيره

4

آمار ریاضی، داده‌كاوي

10

نظريه صف

4

آمار ریاضی

11

‎ روش‌هاي آمارگيري

3

آمار رسمي

12

نمونه گيري كاربردي 1

3

آمار رسمي

13

خطاي كل آمار گيري

3

آمار رسمي

14

مباحث مخصوص در آمار

4 یا 3

داده‌كاوي، آمار ریاضی، آمار رسمي

15

محاسبات آماری و تکنولوژی دادگان

3

داده‌كاوي، آمار ریاضی، آمار رسمي

16

نمونه گيري كاربردي 2

3

آمار رسمي

17

آمارهای ثبتی

3

آمار رسمي

18

تحلیل داده‌های نمونه‌گیری‌های پیچیده

3

آمار رسمي

19

مدیریت آمار گيري

3

آمار رسمي

20

حساب‌های ملی

3

آمار رسمي

21

 روش تحقیق آماری

2

داده‌كاوي، آمار ریاضی، آمار رسمي